Bij Novakeyshub LLC zijn wij ervan overtuigd dat klanten toegang tot software moeten hebben tegen eerlijke, concurrerende prijzen. Het Europese recht biedt een gevestigd kader voor de distributie, het gebruik en – onder bepaalde voorwaarden – de doorverkoop van softwarelicenties.
Centraal staat het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) in de zaak UsedSoft GmbH tegen Oracle International Corp. (C-128/11) van 3 juli 2012. Het bevestigde belangrijke beginselen over de uitputting van het distributierecht bij bepaalde softwarelicenties, ook bij software die per download wordt geleverd.
Wat is een softwarelicentie?
Wie software aanschaft, krijgt doorgaans een gebruiksrecht volgens de betreffende licentievoorwaarden en niet de eigendom van de onderliggende intellectuele-eigendomsrechten. Afhankelijk van het type licentie, de duur, de wijze van levering en het toepasselijke recht gelden verschillende rechten en beperkingen. Dat is vooral belangrijk bij tijdelijk onbeperkte licenties en de Europese regels over uitputting van het distributierecht.
Het principiële arrest: UsedSoft tegen Oracle
In zaak C-128/11 ging het om de doorverkoop van licenties voor Oracle-software die klanten van het internet hadden gedownload. Oracle beschouwde de rechten volgens zijn licentieovereenkomsten als niet overdraagbaar en verzette zich tegen de doorverkoop.
Het HvJ-EU stelde een belangrijk beginsel van het Europese auteursrecht vast: als aan de voorwaarden is voldaan, wordt het distributierecht van de rechthebbende op een kopie van een programma uitgeput met de eerste verkoop van die kopie in de EU of de EER met zijn toestemming. Dit beginsel kan ook gelden voor software die per download wordt geleverd, niet alleen voor gegevensdragers.
Kernpunten van het arrest
1. Uitputting van het distributierecht
Als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, kan de eerste geautoriseerde verkoop van een kopie van een programma in de EU/EER het distributierecht op die kopie uitputten. De rechthebbende kan zich dan niet meer algemeen op zijn distributierecht beroepen om elke verdere overdracht te voorkomen.
2. Ook digitale software valt eronder
Het HvJ-EU heeft uitdrukkelijk software beschouwd die per internetdownload wordt geleverd en duidelijk gemaakt dat het beginsel niet beperkt is tot fysieke gegevensdragers.
3. Bijzonder belang van onbeperkte licenties
Het arrest betrof licenties die voor onbeperkte tijd werden verleend tegen een vergoeding die overeenkomt met de economische waarde van de software. Het is daarom vooral van belang voor de overdraagbaarheid van onbeperkte licenties. Het kan niet algemeen zo worden begrepen dat elk abonnement, elk account, elke SaaS-dienst of elke tijdelijke licentie overdraagbaar zou zijn.
4. Voorwaarden blijven bestaan
Uitputting is geen onbeperkt recht om software onder alle omstandigheden door te verkopen. Het hangt onder meer af van
- of de software rechtmatig in de EU/EER in de handel is gebracht,
- of de betreffende rechten zijn uitgeput,
- of de licentie onbeperkt of tijdelijk is,
- of de handeling een licentie betreft die onder het rechtskader valt,
- of de oorspronkelijke licentiehouder de kopie of licentie daadwerkelijk niet meer gebruikt, voor zover vereist, en
- of aan contractuele, auteursrechtelijke en andere wettelijke vereisten is voldaan.
Daarom moet elke handeling worden beoordeeld aan de hand van de kenmerken van de concrete softwarelicentie.
Rechtspraak na UsedSoft
De beginselen van het arrest zijn ook door nationale rechters in Europa overgenomen. Zo heeft het Duitse Bundesgerichtshof de uitputtingsbeginselen bij software voortgezet in zijn latere UsedSoft-beslissingen, bijvoorbeeld in het arrest van 17 juli 2013 (I ZR 129/08, UsedSoft II) en het arrest van 11 december 2014 (I ZR 8/13, UsedSoft III). Ze laten zien dat de UsedSoft-beginselen binnen het Europese rechtskader van belang blijven.
Wat betekent dit voor softwareklanten?
Het Europese rechtskader vormt een belangrijke basis voor concurrentie en toegang op de softwaremarkt. Voldoet een licentie aan de voorwaarden voor overdracht of doorverkoop, dan kunnen klanten softwarerechten onder omstandigheden aanzienlijk goedkoper verwerven dan rechtstreeks bij de fabrikant. Dat kan voordelen opleveren:
- lagere softwarekosten voor particulieren en bedrijven,
- betere toegang tot software voor kleine bedrijven, zelfstandigen en andere gebruikers,
- hergebruik van bestaande licenties in plaats van onnodige dubbele aankopen,
- een concurrerendere softwaremarkt,
- meer transparantie over de rechtsstatus en herkomst van licenties.
Novakeyshub: transparantie en klantvoordeel
Ons doel is software toegankelijk te maken en daarbij transparant te informeren over producten en licentievoorwaarden. Klanten moeten weten wat ze kopen, hoe de licentie mag worden gebruikt en welke beperkingen gelden.
Is een product onderworpen aan bijzondere licentievoorwaarden – bijvoorbeeld beperkingen tot persoonlijk of educatief gebruik, bij activering, looptijd of overdracht – dan moeten deze vóór de aankoop duidelijk worden meegedeeld. Hoe de rechtspositie in een individueel geval is, hangt af van de licentie, de handeling, het gebied en het toepasselijke recht.
Onze belofte
Transparante licentie-informatie, eerlijke prijzen en verantwoorde distributie.
Deze informatie dient ter algemene oriëntatie en vormt geen juridisch advies. Of de Europese uitputtingsregels van toepassing zijn, hangt af van de concrete software, de licentie, de handeling, het gebied en de omstandigheden.
